Top
Image Alt
  • Puranic Background / ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

    According to Markandeya Purana, Goddess Durga had assumed a very ferocious and dreadful form called Kali when she had to get rid of two demons called Chanda and Munda as they were tormenting the virtuous and the righteous. Goddess beheads the two demons and finally submits them to Mother Goddess. The form with which the Goddess massacres the two demons Chanda and Munda came to be called as Chamundi. Yasmat ChanDam cha MunDam cha grahati vA(a)tra upAgataha| ChAmunDi yEti tatO lOka KhyAti dEvi BhaviShyati|| Once, there was a demon called Raktabeejasura, who had secured a strange boon by which every drop of blood that might fall to the ground from his body would become the origin of thousands of demons. Prayers were offered by gods and goddesses to Goddess Kali to end the horror that demon Raktabeejasura had created in the universe. As mentioned in the Devi Mahatme, Goddess Chamundi stretched her long and wide tongue to suck every drop of blood of Raktabeejasura so that none of it fell on the ground. She stretched her tongue up to the bottom of nether world (Patala Loka) and swallowed Raktabeeja and his replicas. According to some epics and scriptures, Sri Chamundi is also known as Kali or Karali as she had a very wide mouth and sagging breasts. She wears a garland of skulls around the neck and the fire in her eyes is so powerful that it can destroy the entire universe. Earlier, humans and animals were being offered to this Goddess as sacrifice. However, the situation has now changed as fruits, flowers and other eatable items are being offered to the Goddess. ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ದುರ್ಗೆಯು ಚಂಡ ಮತ್ತು ಮುಂಡರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವಾಗ, ಕೋಪೋಕ್ತಳಾಗಿದ್ದ ದೇವಿಯು ಭಯಾನಕ ಕಾಳಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಈ ಇಬ್ಬರು ದೈವ ಶತ್ರುಗಳ ತಲೆಗಳನ್ನು ಕಡಿದು, ಆ ತಲೆಗಳನ್ನು ದೇವಿಯು ಮಾತೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಕಾಳಿ ರೂಪವನ್ನು ಚಾಮುಂಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. (ಯಸ್ಮತ್ ಚಂಡಂ ಚ ಮುಂಡಂ ಚ ಗ್ರಹತಿ ವಾ(ಽ)ತ್ರ ಉಪಾಗತಃ ಚಾಮುಂಡಿ ಏತಿ ತತೊ ಲೋಕ ಖ್ಯಾತಿ ದೇವಿ ಭವಿಷ್ಯಾತಿ). ರಕ್ತ ಬೀಜಾಸುರನು ಅವನ ಒಂದೊಂದು ಹನಿ ರಕ್ತವು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಾಗಲೂ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಅಸುರರು ಅದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವರೆಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ವರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಇವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಕಾಳಿದೇವಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಯಿತು. ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚಾಮುಂಡಿಯು ರಕ್ತಬೀಜನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಎಲ್ಲ ರಕ್ತವನ್ನು ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಹೀರಿ ಕುಡಿದು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಪಾತಾಳ ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದು ರಕ್ತಬೀಜ ಮತ್ತು ಅವನ ತದ್ರೂಪಿ ಅಸುರರನ್ನು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡಳು. ಕೆಲವು ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡಿಗೆ ಕಾಳಿ ಅಥವಾ ಕರಾಳಿ ಎಂಬ ವಿಶ್ಲೇಷಣವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡಿ ದೇವಿಯು ಅಗಲವಾದ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಜೋತು ಬಿದ್ದ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿದೆ. ಅವಳು ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಮಾಲೆಯನ್ನುಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ತುಂಬಿದ್ದು ಅದು ಜಗತ್ತನ್ನೇ ನಾಶ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗೆ ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಬಿತ್ತು. ಈಗೇನಿದ್ದರೂ ಫಲಪುಷ್ಪಗಳ ಅರ್ಚನೆ, ಹಣ್ಣು ಹೂವು ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

  • Historical background / ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

    Krishnaraja Wodeyar III repaired the shrine in 1827 A.D and built the present beautiful tower at the entrance (Gopura). Blessed by the Goddess, Krishnaraja Wodeyar, an ardent devotee of the mother Goddess, presented to the temple a ‘Simha-vahana’ (A lion-shaped vehicle) and other animal cars and jewels of value. The cars are used even now for processions on special religious occasions. The tower at the entrance has a small image of Lord Ganesha on the doorway. The doorway is silver-plated and has the images of the Goddess in different forms. On either side of the doorway are the images of ‘Dwarapalakas’ or door-keepers. As one enters inside, on the right hand side is a small statue of Lord Ganesha, the remover of all obstacles. After a few steps, there is a flagstaff, the footprints of the Goddess and a small statue of Nandi, facing the sanctum sanctorum. On the right side, before approaching the flag staff, there is an image of ‘Anjaneya’ attached to the wall. On either side of this entrance are two Dikpalakas, Nandini and Kamalini. ‘Skanda Purana’ and other ancient texts mention a sacred place called ‘Trimuta Kshetra’ surrounded by eight hills. Lying on the western side is the Chamundi Hills, one among the eight hills. In the earlier days, the Hill was identified as ‘Mahabaladri’ in honour of God Shiva who resides in the ‘Mahabaleswara Temple’. This is the oldest temple on the hills. In the later days, the hill came to be known as ‘Chamundi Hills’ in honour of the Goddess Chamundi, the chief subject of the ‘Devi Mahathme’. The Goddess is believed to be an incarnation of Parvati, the consort of Lord Shiva. A large number of devotees from all over the country and from abroad visit the temple every year. They believe that the Goddess fulfills their desires and aspirations. Besides the Chamundi and the Mahabaleswara temples, there are a few more temples atop the hills. There are also some interesting spots and the monolith statue of ‘Nandi’ is among them. While proceeding towards the Chamundi Temple, the statue of ‘Mahishasura’ attracts the visitors. The ‘Chamundi Village’ is located close to the temple. The temple is of a quadrangular structure. Built in Dravidian style, it consists of the Main Doorway, Entrance, Navaranga Hall, Antharala Mantapa, Sanctum Sanctorum, and Prakara. There is a beautiful seven-tier Gopura or pyramidal tower at the entrance and a ‘Vimana’ (small tower) atop the sanctum sanctorum. Atop the ‘Shikara’, the tower at the entrance, are seven golden ‘Kalashas’. ಚಾಮುಂಡಿಬೆಟ್ಟ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ, ವಿಜಯನಗರ ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕೊಡುಗೆಯಿದೆ. 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊಯ್ಸಳ ದೊರೆ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಹಾಗೂ 17ನೇ ಶತಮಾನದ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಹಿನ್ನಲೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 1573 ರಲ್ಲಿ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರು ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಸಿಡಿಲು ಬಡಿದು ಅವರ ತಲೆಯ ಕೂದಲೆಲ್ಲಾ ಉದುರಿ ಹೋದವೆಂದು ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಚೌಕಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು, ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ, ನವರಂಗ, ಅಂತರಾಳ, ಗರ್ಭಗೃಹ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಹಾದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ಸುಂದರವಾದ `ಗೋಪುರ` ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮೇಲೆ 'ವಿಮಾನ' ಶಿಖರಗಳಿವೆ. ಏಳು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಗೋಪುರ 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು ಪಿರಮಿಡ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಏಳು ಚಿನ್ನದ ಲೇಪಿತ ಕಲಶಗಳಿವೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಮರ್ಧಿನಿಯಾದ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ವಿರಾಜಮಾನವಾಗಿದೆ. ಎಂಟು ಭುಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಇಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ವಿಗ್ರಹವು ಬಹಳಷ್ಟು ಪುರಾತನವಾದದ್ದು. ಈ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರ್ಖಂಡೇಯ ಋಷಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆಂದು ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ ಹೇಳುತ್ತದೆ. 1827 ರಲ್ಲಿ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜಒಡೆಯರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಹಿನ್ನಲೆಯಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋಧ್ದಾರ ಮಾಡಿ ಮಹಾದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ದೊಡ್ಡ ಗೋಪುರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. 'ಸಿಂಹವಾಹನ' ಒಂದನ್ನು ಮರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. 'ಸಿಂಹ ವಾಹನ' ವನ್ನು ರಥೋತ್ಸವ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನಿಟ್ಟು ರಥವನ್ನು ಎಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ವಾರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದೊಂದು ಗಣಪತಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ದ್ವಾರದ ಬೃಹತ್ ಮರದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿಯ ತಗಡಿನಿಂದ ಹೊದಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಮೇಲೆ ದೇವಿಯ ಹಲವು ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ತೋರಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾದ್ವಾರದ ಕೆಳ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಾದಿ ಅಷ್ಠದಿಕ್ಪಾಲಕರ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಮಹಾದ್ವಾರದಿಂದ ಒಳಗೆ ಹೋದರೆ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಗಣಪತಿಯ ಸಣ್ಣ ವಿಗ್ರಹವು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವಿಘ್ನರಾಜನಿಗೆ ನಮಿಸಿ ಕೆಲವು ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಹೋದರೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಲಿಪೀಠ ಮತ್ತು ಧ್ವಜ ಸ್ಥಂಭ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬಲಿಪೀಠದ ಮೇಲೆ ದೇವಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವೆರಡರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ಸಣ್ಣದೊಂದು ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಮಾತೆ ಚಾಮುಂಡಿಯನ್ನು ಅದು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದೆ. ಧ್ವಜ ಸ್ಥಂಭಕ್ಕೆ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಆಂಜನೇಯನ ವಿಗ್ರಹವಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೂ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಂದಿನಿ ಮತ್ತು ಕಮಲಿನಿ ಎಂಬ ದ್ವಾರಪಾಲಿಕೆಯರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ದ್ವಾರದ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ.

  • Mummadi Krishnaraja Wadeyar Period / ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಕಾಲ

    Sri Chamundeshwari Devi is the family deity of the Wadeyars of Mysuru. Krishnaraja Wadeyar III donated gold coins called Khasu and Bahadari Varaha, among others; offered worship with Ashtottara, Trishati, Sahasranamarchana; garland of skulls, silver Mantap, Peethas made of silver and gold, rare jewels of gems and pearls, including that of Navaratna; necklaces and expensive clothes, according to available sources. Haider Ali and Tipu Sultan have donated silver utensils to the temple. In 1827, Krishnaraja Wadeyar III renovated this over one thousand-year-old temple and got a tower erected above the main entrance. He donated a Lion-shaped wooden seat or palanquin, which is being used even today during special occasions. About 16 feet in height and 24 feet long, this Nandi atop the Chamundi Hills is the third largest in India. The creation of this colossal image is attributed to Dodda Devaraja Wodeyar (1659–1673) on of the illustrious Maharajas of Mysore. It is the same maharaja who also commissioned the 1000 stepped stairway to the hilltop. ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯು ಮೈಸೂರು ರಾಜ ವಂಶಸ್ಥರ ಕುಲದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರೀ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ಖಾಸಾ ಮತ್ತು ಜನಾನ ಸವಾರಿಗಳೊಡನೆ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದು ತುರಬೆ ಖಸು, ಬಹದರೀ ವರಾಹ, ಮುಂತಾದ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೋತ್ತರ, ತ್ರಿಶತಿ, ಸಹಸ್ರನಾಮಾರ್ಚನೆ ಮೂಲಕವಾಗಿ ನೀಡಿ ಅದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ರುಂಡ ಮಾಲೆ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮಂಟಪ, ಚಿನ್ನ ಬೆಳ್ಳಿಗಳ ಪೀಠೋಪಕರಣ, ಅಪರೂಪವಾದ ನವರತ್ನ ಆಭರಣಗಳು ಕಂಠೀಹಾರ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ದೇವತಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿರುವರೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತೆ. ಹೈದರ ಆಲಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಅವರು ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನುನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 1827 ರಲ್ಲಿ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜಒಡೆಯರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಿನ್ನಲೆಯಿರುವ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋಧ್ದಾರವನ್ನು ಮಾಡಿ ಮಹಾದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಗೋಪುರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. 'ಸಿಂಹವಾಹನ' ಒಂದನ್ನು ಮರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ದಾನ ನೀಡಿದರು. ಈಗಲೂ, 'ಸಿಂಹ ವಾಹನ' ವನ್ನು ರಥೋತ್ಸವ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಈ ನಂದಿಯು ಸುಮಾರು 16 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಹಾಗು 24 ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಮೂರನೇ ದೊಡ್ಡ ನಂದಿ ಪ್ರತಿಮೆ ಎಂಬ ಬಿರುದಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು, ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ದೊಡ್ಡ ದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರ್ (1659 -1673) ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ 1000 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನ ನಿರ್ಮಿಸಿಲಾಗಿದೆ.

  • Main Deity / ಮೂಲ ವಿಗ್ರಹ

    The idol of Sri Chamundi wears a fearless face, though it is very charming and attractive. The idol is not very large, it is very bright, vibrant and radiant. In Sri Tattwanidhi, a literary work by Sri Krishnaraja Wadeyar, the idol of Sri Chamundeshwari has been described as having golden color (Hemanga), three eyes (Trinetra), youthful (Youvanasta), narrow waist (Krisha Madhya), wide eyes (Vishalakshi), attractive breasts and beautiful neck. Adorned with eight hands, the Goddess beholds trident in the top right and bottom left hands and sword, arrow, diamond, knife, spear, conch and serpent in other hands. The sitting posture of the Goddess is in the Hoysala style of sculpture. Same features appear on the Utsavamurthy or the idol that is taken for procession on palanquin. ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ನಿರ್ಭಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಮರಳು ಮಾಡುವಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ವಿಗ್ರಹವು ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಉಜ್ವಲವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ವೊಡೆಯರ ಶ್ರೀ ತತ್ವನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಮುಂಡಿಯನ್ನು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣ (ಹೇಮಾಂಗ), ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳ (ತ್ರಿನೇತ್ರ), ಯೌವನಸ್ಥೆ (ಯೌವನಸ್ತ), ತೆಳ್ಳನೆಯ ನಡುವಿನ (ಕೃಷ ಮಧ್ಯ), ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳು ( ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ), ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕ ಸ್ತನಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಕುತ್ತಿಗೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವಳೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವತೆಯು ಅಷ್ಟ ಭುಜಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅವಳ ಮೇಲಿನ ಬಲಗೈ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲವಿದೆ, ದೇವಿಯ ಉಳಿದ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗ, ಬಾಣ, ವಜ್ರ, ಚಾಕು, ಈಟಿ, ಶಂಖ ಮತ್ತು ಸರ್ಪವಿದೆ. ಕೂತಿರುವ ದೇವತೆಯು ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಲೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ಸವಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ತರನಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ.

  • Temple Architecture / ದೇವಾಲಯ ವಿನ್ಯಾಸ

    Sri Chamundeshwari temple has been constructed in the shape of a square in the Dravidian style of architecture. It consists of main entrance door, Navaranga, Interior, sanctum sanctorum and corridor. The main door is adorned with a tower while the sanctum sanctorum is bedecked with a Vimana Gopura. The seven-storied tower was constructed in nineteenth century and it is in the shape of a pyramid. Atop the seven-storied tower, there are seven gold-plated Kalashas. The beautiful idol of Goddess Sri Chamundeshwari is sitting enchantingly in the sanctum sanctorum. The eight-shouldered idol of Sri Chamundeshwari is very ancient. According to the history related to this holy place, the idol was first consecrated by Sage Markandeya. A tiny idol of Lord Ganapati can be seen above the main door. The gigantic wooden doors have been covered with silver sheets and on the silver doors, a few distinct forms of the Goddess have been engraved. Statues of Ashtadikpalakas (eight guardians of eight directions), including Indra, have been installed at the bottom of the main entrance. After entering the main door, a tiny idol of Ganapati is seen facing the south; The Balipeetha (where sacrifices used to be offered to the Goddess) and Dhwaja Sthamba (Flag post) are seen after climbing the steps; upon the Bali Peetha, the holy feet of Goddess have been carved; there is a small statue of Nandi facing the sanctum sanctorum; to the north-east of the main entrance, there is an idol of Anjaneya stuck on the wall and worship is offered to this idol, every day. There are two statues of Nandini and Kamalini on either side of the main door. They are called Dwarapalikas. Atop the sanctum sanctorum, another small tower can be seen. This is visible even from outside the temple. There are small idols of various other deities for which worship is offered every day, as a routine. While coming out of the temple after completing the revolutions around the sanctum sanctorum, the idol of Anjaneya is seen. ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಚೌಕಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನವು, ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು, ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ, ನವರಂಗ, ಅಂತರಾಳ, ಗರ್ಭಗೃಹ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಹಾದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ಸುಂದರವಾದ `ಗೋಪುರ` ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮೇಲೆ 'ವಿಮಾನ' ಶಿಖರಗಳಿವೆ. ಏಳು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಗೋಪುರವನ್ನು 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪಿರಮಿಡ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಏಳು ಸ್ವರ್ಣ ಲೇಪಿತ ಕಲಶಗಳಿವೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಹಿಷಮರ್ಧಿನಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ವಿರಾಜಮಾನವಾಗಿದೆ. ಎಂಟು ಭುಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶ್ರೀಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನವಾದದ್ದು. ಈ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಋಷಿಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರೆಂದು ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. 1827 ರಲ್ಲಿ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜಒಡೆಯರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಿನ್ನಲೆಯಿರುವ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋಧ್ದಾರವನ್ನು ಮಾಡಿ ಮಹಾದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಗೋಪುರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. 'ಸಿಂಹವಾಹನ' ಒಂದನ್ನು ಮರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ದಾನ ನೀಡಿದರು. ಈಗಲೂ, 'ಸಿಂಹ ವಾಹನ' ವನ್ನು ರಥೋತ್ಸವ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ದ್ವಾರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದೊಂದು ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ದ್ವಾರದ ಬೃಹತ್ ಮರದ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ತಗಡನ್ನು ಹೊದಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಮೇಲೆ ದೇವಿಯ ಹಲವು ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾದ್ವಾರದ ಕೆಳ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಾದಿ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಮಹಾದ್ವಾರದಿಂದ ಒಳಗೆ ಹೋದರೆ , ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಗಣಪತಿಯ ಸಣ್ಣ ವಿಗ್ರಹವು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವಿಘ್ನರಾಜನಿಗೆ ನಮಿಸಿ ಕೆಲವು ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಹೋದರೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಲಿಪೀಠ ಮತ್ತು ಧ್ವಜಸ್ತಂಭ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಬಲಿಪೀಠದ ಮೇಲೆ ದೇವಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವೆರಡರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ಸಣ್ಣದೊಂದು ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಧ್ವಜಸ್ತಂಭದ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಆಂಜನೇಯನ ವಿಗ್ರಹವಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೂ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಂದಿನಿ ಮತ್ತು ಕಮಲಿನಿ ಎಂಬ ದ್ವಾರಪಾಲಿಕೆಯರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸಣ್ಣ ಗೋಪುರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗಿನಿಂದ 'ಗೋಪುರವನ್ನು' ಕಾಣಬಹುದು. ಒಳಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಮೂರ್ತಿಗಳಿದ್ದು ಅವಗಳಿಗೂ ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮುಗಿಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಹೊರಹೋಗುವಾಗ ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯಸ್ವಾಮಿಯ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ.

You don't have permission to register
Enquire Now

Enquiry

ENQUIRY